به گزارش پایگاه اطلاع رسانی منطقه ویژه اقتصادی انرژی پارس، امروزه نقاط بسیاری در کشور وجود دارد که روزی در شمار محرومترین مناطق بودند ولی اینک نه تنها این صفت را از خود دور کرده، بلکه هم چون آبگینه ای شفاف و زیبا، تصویری از ایرانی پرتلاش ،آباد و انقلابی را در خود انعکاس داده اند.
پارس جنوبی از نقاطی است که میتوان با افتخار به آن اشاره کرد، جایی که به خوبی میتوان رد پای انقلاب و دگرگونی های حاصل از آن را در این منطقه مشاهده کرد.
این منطقه که روزی از مناطق محروم کشور بشمار میرفت، امروز خود به نمونه ای بیبدیل از عمران و آبادانی در میهن اسلامی تبدیل شده است.
گزارش زیر نگاهی اجمالی به سیر تحول و دگرگونی در منطقه پارس جنوبی دارد و به خوبی بیانگر یکی از آرمان های اصلی انقلاب یعنی محرومیت زدایی از کشوراست.
منطقه ویژه اقتصادی انرژهی پارس با برنامه ریزی برای برداشت گاز از میدان عظیم پارس جنوبی با ۱۴تریلیون مترمکعب گاز و ۱۸میلیارد بشکه میعانات گازی بیشک از افتخارات نظام جمهوری اسلامی است که طی ۱۵سال گذشته برغم تحریمها و فشارهای بینالمللی شکل گرفت و راه توسعه را به سرعت پیمود.
این منطقه که در وسعتی بالغ بر ۳۰هزار کیلومتر احداث شده است، هنگام آغاز فعالیت های عمرانی، منطقه ای توسعه نیافته و محروم بود و جمعیت ساکن در روستاها و شهرهای اطراف به مرز ۲۵هزار نفر نیز نمیرسید.
تاریخ آغاز فعالیت های اکتشافی در این منطقه به سال ۱۳۶۹میرسد، اما کارشکنی های شرکت های خارجی و اعمال فشارهای قدرت های بیگانه از یک سو و تلاش دولت برای اختصاص بودجه در بازسازی خرابی های ناشی از جنگ تحمیلی، تاخیر در بهره برداری از این حوزه را سبب شد.
سرمایه گذاری برای بهره برداری از منابع عظیم گازی پارس جنوبی از سال ۱۳۷۳آغاز شد و با اقدام انقلاب گونه دولت در واگذاری امتیاز بهره برداری آن به شرکت "پتروپارس "در سال ۱۳۷۷اجرای آن سرعت گرفت.
در پی تصمیم راسخ ایران برای بهره برداری از میدان عظیم گازی پارس جنوبی، خبرگزاری "داوجونز" که در بخش نفت فعالیت چشمگیر دارد، اردیبهشت ۱۳۷۵با انتشار گزارشی تحریم های آمریکا علیه ایران را "نعمت خفیه " خواند و تاکید کرد که در اثر این تحریم ها، ایران میتواند بابکارگیری نیروی کار ایرانی و همکاری تعدادی مقاطعه کار بینالمللی هزینه اجرای طرح های پارس جنوبی را کاهش دهد.
"منوچهر تکین " کارشناس مرکز مطالعات انرژی جهان مستقر در لندن نیز در رابطه با اثر تحریم های آمریکا علیه ایران گفت: " ایرانیان با بکارگیری نیروهای خودی در حال فراگرفتن این موضوع هستند که نیازی به مراجعه به خارج برای انجام کارها ندارند"
اقدام جدی ایران در توسعه میدان گازی پارس جنوبی، علاوه بر بسیج نیروهای داخلی برای توفیق طرح، رقابت بین شرکت های خارجی برای حضور در بازار ایران را تشدید کرد.
مهندس "خویی" مدیر عامل وقت شرکت مهندسی و توسعه نفت در سال ۱۳۷۵تاکید کرد:با شروع موفقیت آمیز اجرای فاز اول طرح توسعه میدان گازی پارس جنوبی و پیشرفت مطلوب کار توسط نیروهای ایرانی، سرمایهگذاران خارجی اطمینان بیشتری برای مشارکت در اجرای فازهای بعدی توسعه میدان بر مبنای قرار دادهای بیع متقابل، کسب خواهند کرد.
مدت کوتاهی بعد از اعلام خبر آغاز فعالیت ایران در حوزه پارس جنوبی، شرکت های غربی علاقه مندی خود را برای مشارکت در این طرح اعلام کردند و شرکت هلندی - انگیسی "شل" در این راه پیش قدم شد.
نشریه دلاوی میر چاپ مسکو آذرماه۱۳۷۵در مقاله ای با تاکید براینکه ایران پیروز در میدان مبارزه با تحریم های آمریکا است نوشت: بعد از تحریم های آمریکااکنون به جای شرکت "کونوکو" شرکت های دیگر به عملیات استخراج گازدر چاه های پارس جنوبی جلب شدهاند و از توان پیمان کاران ایرانی استفاده بیشتری میشود.
به نوشته این نشریه، مقام های شرکت نفتی " لکینورت سوکرواتیز" انگلیس در همایش نفتی در شهر "دالاس " آمریکا اعتراف کردند که ایران با استفاده از امکانات و توانایی های خود به صرفه جویی هنگفت ارزی دست یافته است.
اعلام تمایل شرکت "توتال " فرانسه برای مشارکت در بهره برداری از حوزه گازی پارس جنوبی ناقوس مرگ تاثیر تحریم های آمریکا علیه ایران را به صدا درآورد و سد مشارکت شرکت های غربی در طرح های ایران را شکست.
این شرکت در بهمن ماه سال ۱۳۷۵تاکید کرد که به رغم تحریم های آمریکا فعالیت خود در ایران را توسعه خواهد داد.
آغاز کار ساخت اولین سکوی حفاری به وزن ۱۸۰۰تن و ارتفاع ۷۸متر در اواخر سال ۱۳۷۵که برای اولین بار در ایران انجام میگرفت، نقطه عطفی در تاریخ نفت ایران بود و توان مهندسان و کارشناسان ایرانی در ورود به ساخت تجهیزات پیشرفته دریایی نفت را نشان داد.
امضای قرارداد توسعه مراحل ۲و ۳پارس جنوبی بین شرکت ملی نفت ایران و کنسرسیوم متشکل از شرکت های فرانسوی ، روسی و مالزیایی در مهرماه ۱۳۷۶ راه را برای آغاز رقابت شرکت های ایرانی و خارجی در توسعه فازهای ۲۸ گانه پارس جنوبی به رغم تهدیدهای آمریکا باز کرد و تعداد بیشتری از شرکت های خارجی تمایل خود را برای حضور در فعالیت های مرتبط با صنعت نفت وگاز ایران اعلام کردند.
ظهور شرکت "پتروپارس" به عنوان اولین شرکت پیمانکار عمومی ایرانی در سال ۱۳۷۷آغاز تحولی عظیم در صنعت نفت بود و برای اولین بار یک شرکت ایرانی مسوولیت اجرای یک طرح بزرگ با هزینه ای بیش از یک میلیارد دلار را به عهده گرفت.
تصمیم دولت در واگذاری امتیاز بهره برداری از این طرح به صورت بیع متقابل به شرکت ایرانی پتروپارس و قبول مسوولیت اجرای طرح توسط مدیران ایرانی با وجود تحریم های آمریکا جرئت و جسارت زیادی نیاز داشت و عزمی جدی برای موفقیت طرح لازم بود.
اجرای طرح های توسعه فازهای مختلف حوزه گازی پارس جنوبی و شروع فعالیت در ساخت تجهیزات دریایی و خشکی، زمینه مناسبی را برای مشارکت جدی شرکت های پیمان کاری و صنعتی ایران در اجرای قراردادهای منعقده ایجاد کرد و در مدتی کوتاه دهها شرکت بزرگ پیمان کاری در بخش های ساختمان، نصب و راه اندازی، ساخت تجهیزات دریایی و ... تاسیس شد که بسیاری از این شرکت ها با گسترش توانمندی های خود اکنون به عنوان شرکت های بینالمللی وتوانمند منطقه مطرح هستند.
توسعه فعالیت شرکت های پیمان کاری سیل مهاجرت نیروهای متخصص و کارآمد به منطقه را در پی داشت و در اوج فعالیت های منطقه تعداد شاغلان در طرح های منطقه ویژه اقتصادی پارس به بیش از ۱۲هزار نفر رسید.
با گذشت حدود ۹سال از آغاز فعالیت های جدی در منطقه، اکنون تاسیسات برداشت گاز در فاصله ۱۰۰تا ۱۱۰کیلومتری ساحل و در میان آب های نیلگون خلیج فارس برای انتقال گاز حوزه مشترک ایران و قطر فعال هستند.
در این مدت عملیات اجرایی فازهای یک تا پنج به اتمام رسیده است و بهره برداری از فازهای شش تا 10 نیز در آینده نزدیک انجام خواهد شد.
مقام های وزارت نفت تاریخ بهره برداری از فازهای ۹و ۱۰میدان گازی پارس جنوبی را سال آینده اعلام کرده اند.
به گزارش وزارت نفت مراحل عقد قرارداد بهره برداری از فازهای ۱۳ ،۱۲، ۱۱در حال نهایی شدن است و ترکیه نیز برای بهره برداری از فازهای ۲۲و ۲۳و ۲۴این میدان اعلام آمادگی کرده است.
براساس برنامه ریزی های انجام شده در منطقه ویژه اقتصادی پارس جنوبی برای تصفیه گاز ۲۸فاز حوزه گازی، ۲۴فاز پالایشگاهی طراحی شده که از این تعداد ۵ فاز احداث شده و کار ساخت ۵ فاز دیگر مراحل نهایی خود را میگذراند.
طبق برنامه، گاز حاصل از فازهای ۱۱تا ۱۴به تولید گاز مایع اختصاص خواهد یافت که مراحل مقدماتی ساخت تاسیسات مربوط به آن اغاز شده است.
در کنار مجموعه پالایشگاهی مذکور 30 واحد بزرگ پتروشیمی در منطقه ویژه اقتصادی پارس احداث میشود که تا کنون پنج مجتمع پتروشیمی به بهره برداری رسیده است.
در این واحدها از گاز به عنوان خوراک استفاده میشود که نسبت به "نفتا" ( ماده خام مورد استفاده در واحدهای پتروشیمی ) ارزان تر است و وجود منابع عظیم گازی در منطقه تامین خوراک این واحدها را برای دههاسال آینده تضمین میکند.
احداث چندین واحد نیروگاهی برای تامین برق منطقه، واحدهای پشتیبانی و صنایع پایین دستی در بخش پتروشیمی و صنایع انرژی بر از جمله برنامه های دیگر در دست احداث منطقه ویژه اقتصادی انرژی پارس است که با تکمیل آنها انتظار میرود منطقه "عسلویه" که زمانی نه چندان دور منطقه ای دور افتاده و محروم بود، به "پایتخت انرژی " و صنایع ایران بلکه منطقه و جهان تبدیل شود.
منطقه ویژه اقتصادی انرژی پارس در کنار مزیت های فراوان و درآمدهای کلان که نصیب کشور میکند، در عین حال خاستگاه ایران در ورود پیمان کاران و تولیدکنندگان کشور به عرصه تاسیسات و تجهیزات نفت بود که ارزش مادی و معنوی آن غیر قابل محاسبه است.
ظهور پیمان کاران بزرگ، ساخت تجهیزات دریایی، لوله گذاری در دریا، تربیت نیروی متخصص در ساخت، نصب و راه اندازی سکوهای نفتی و پالایشگاهها و واحدهای عظیم پتروشیمی، حاصل ورود شرکت های ایرانی به عرصه های پیچیده نفت بود که صحت این بیانات امام راحل را نشان داد که فرمودند "ما می توانیم".
